Ana Arılı Bölme İşlemi Nasıl Yapılır?

Ana arılı bölme işlemi, güçlü bir arı kolonisinin, mevcut ana arı korunarak kontrollü şekilde iki ayrı koloniye ayrılması yöntemidir. Bu uygulama, koloni sayısını artırmak, oğul verme riskini azaltmak ve arılığın genel verimliliğini yükseltmek amacıyla yapılır. Ana arılı bölme, arıcılıkta en güvenilir ve sık tercih edilen bölme yöntemlerinden biridir.

Bu işlem genellikle ilkbahar aylarında, koloninin en güçlü olduğu dönemde uygulanır. Bölme yapılacak koloni en az 8–10 çerçeve arılı olmalı, açık ve kapalı yavru alanı geniş, işçi arı nüfusu yeterli ve bal-polen stokları güçlü olmalıdır. Zayıf koloniler ana arılı bölme için uygun değildir.

Ana arılı bölme işleminde mevcut ana arı, genellikle ana kovanda bırakılır. Yeni oluşturulan koloniye ise yavrulu çerçeveler, yeterli sayıda işçi arı ve bal-polen çerçeveleri aktarılır. Yeni koloni ana arısız bırakılarak kendi ana arısını üretmesi sağlanır ya da isteğe bağlı olarak sonradan ana arı verilebilir.

Bu yöntemin en büyük avantajı, ana koloninin üretime devam etmesidir. Ana arı mevcut kovanda kaldığı için koloni gücü korunur ve bal veriminde ani düşüş yaşanmaz. Aynı zamanda yeni koloni, genç bir ana arı ile yoluna devam eder.

Doğru zamanda ve doğru şekilde yapılan ana arılı bölme işlemi, arıcının koloni sayısını güvenli biçimde artırmasını sağlar ve sürdürülebilir arıcılık için önemli bir avantaj sunar.

Ana Arılı Bölme İşlemi Nedir?

Ana arılı bölme işlemi, mevcut ana arının korunarak koloninin ikiye ayrılmasıdır. Bu yöntemde ana arı genellikle eski kovanda bırakılır ve yeni oluşturulan koloni kendi ana arısını yetiştirir. Arıcılıkta hem güvenli hem de verimli bir koloni çoğaltma yöntemidir.

Bu sistem, doğal oğulun kontrollü hâlidir. Arıcı, süreci tamamen kendi yönetir ve koloni kayıplarını en aza indirir.

Ana Arılı Bölme Neden Tercih Edilir?

Ana arılı bölme işlemi şu amaçlarla yapılır:

• Koloni sayısını artırmak

• Oğul verme eğilimini azaltmak

• Yaşlanan ana arıyı dolaylı olarak yenilemek

• Arılıkta dengeyi korumak

• Güçlü kolonilerle çalışmak

Bu yöntem, özellikle bal sezonu öncesinde koloni kontrolünü kolaylaştırır.

Ana Arılı Bölme İçin En Uygun Zaman

Ana arılı bölme için en uygun dönem ilkbahar aylarıdır. Genel olarak:

• Mart sonu

• Nisan

• Mayıs

ayları idealdir. Bu dönemde koloniler hızla gelişir, doğada nektar ve polen kaynakları artar. Yeni koloni kısa sürede güçlenir.

Sonbaharda yapılan ana arılı bölmeler risklidir ve önerilmez.

Bölme Yapılacak Koloninin Özellikleri

Ana arılı bölme yapılacak kolonide şu şartlar mutlaka bulunmalıdır:

• En az 8–10 çerçeve arılı olması

• Açık ve kapalı yavru alanının geniş olması

• İşçi arı nüfusunun yoğun olması

• Bal ve polen stoğunun yeterli olması

• Sağlıklı ve düzenli yumurtlayan ana arı

Bu şartlar sağlanmadan yapılan bölmeler başarısız olur.

Ana Arılı Bölme Öncesi Hazırlıklar

Bölme işlemine başlamadan önce:

• Yeni kovan hazırlanır

• Temel petek veya kabartılmış petekler temin edilir

• Besleme için şerbet hazırlanır

• Hava şartları kontrol edilir

İşlem rüzgarsız, ılık ve güneşli bir günde yapılmalıdır.

Ana Arılı Bölme İşlemi Adım Adım Nasıl Yapılır?

1. Ana Arının Tespiti

Kovan açılır ve ana arı dikkatlice bulunur. Ana arının bulunduğu çerçeve işaretlenir.

2. Ana Arının Ana Kovanda Bırakılması

Ana arı, mevcut kovanda bırakılır. Böylece ana koloni üretime devam eder.

3. Yeni Kovanın Oluşturulması

Yeni kovana şu çerçeveler aktarılır:

• 2–3 adet yavrulu çerçeve

• 1–2 adet ballı ve polenli çerçeve

• Üzerlerinde yeterli işçi arı bulunan çerçeveler

4. Boş Çerçevelerin Tamamlanması

Eksik çerçeveler temel petekle tamamlanır.

5. Kovan Yerinin Ayarlanması

Yeni kovan, eski kovandan birkaç metre uzağa alınır. Böylece tarlacı arı dengesizliği önlenir.

Yeni Kolonide Ana Arı Süreci

Yeni koloni ana arısız olduğu için:

• Kendi ana arısını üretir

• Yüksükler yapılır

• Yaklaşık 20–25 gün içinde yeni ana arı yumurtlamaya başlar

Bu süreçte sabırlı olunmalı ve koloni rahatsız edilmemelidir.

Ana Arılı Bölme Sonrası Bakım

Bölme sonrası bakım çok önemlidir:

• Yeni koloni mutlaka şerbetle beslenmelidir

• Yağmacılığa karşı uçuş deliği daraltılmalıdır

• 7–10 gün boyunca kovan açılmamalıdır

• Ana arı çıkışı ve yumurtlama kontrol edilmelidir

İlk 1 ay düzenli gözlem yapılmalıdır.

Ana Arılı Bölmenin Avantajları

• Ana koloni üretime devam eder

• Oğul riski azalır

• Koloni sayısı güvenli şekilde artar

• Genç ana arılar elde edilir

• Arılık daha dengeli olur

Bu yönüyle ana arılı bölme, profesyonel arıcılıkta sıkça tercih edilir.

Yapılan Yaygın Hatalar

• Zayıf koloniyi bölmek

• Yanlış mevsimde bölme yapmak

• Yetersiz yavru vermek

• Besleme yapmamak

• Ana arı sürecini erken kontrol etmek

Bu hatalar koloni kaybına neden olabilir.

Ana arılı bölme işlemi, bilinçli ve planlı arıcılığın temel uygulamalarından biridir. Doğru zamanda, güçlü kolonilerle ve dikkatli şekilde yapıldığında; hem ana koloni hem de yeni koloni kısa sürede gelişir. Arıcı, koloni sayısını güvenli biçimde artırırken arılığın genel sağlığını da korumuş olur.