Yüksükle Bölme İşlemi Nasıl Yapılır? Arıcılıkta Doğal Koloni Artırma Yöntemi

Yüksükle bölme işlemi, güçlü bir arı kolonisinden alınan hazır veya kapalı ana arı yüksükleri kullanılarak yeni bir koloni oluşturulması yöntemidir. Bu uygulamada yeni koloniye doğrudan ana arı verilmez; onun yerine ana arı yüksüğü aktarılır ve ana arı kovanda doğal süreciyle çıkar. Bu yöntem, arıcılıkta hem doğal hem de kontrollü bir koloni çoğaltma tekniği olarak kabul edilir.

Yüksükle bölme işlemi genellikle ilkbahar sonu ve yaz başında uygulanır. Bu dönemde doğada yeterli nektar ve polen bulunur, erkek arı popülasyonu güçlüdür ve ana arının çiftleşme şansı yüksektir. Bölme yapılacak ana koloni mutlaka güçlü olmalı, geniş yavru alanına ve yoğun işçi arı nüfusuna sahip olmalıdır.

Yeni oluşturulan kovana 2–3 adet yavrulu çerçeve, 1–2 adet ballı ve polenli çerçeve ile yeterli sayıda işçi arı aktarılır. Ardından seçilen ana arı yüksüğü dikkatlice bu kovana yerleştirilir. Yüksük zarar görmemeli ve sarsılmamalıdır. Ana arı yüksükten çıktıktan sonra çiftleşme uçuşlarına çıkar ve uygun koşullarda kısa sürede yumurtlamaya başlar.

Yüksükle bölme işlemi, ana arı temin maliyetini düşürmesi ve doğal ana arı üretimine imkân tanıması nedeniyle özellikle ana arısını kendi üretmek isteyen arıcılar tarafından tercih edilir. Doğru zamanda ve doğru uygulandığında başarılı ve verimli koloniler oluşturulmasını sağlar.

Yüksükle Bölme İşlemi Nedir?

Yüksükle bölme işlemi, ana arı yüksüğü kullanılarak yapılan bir koloni bölme yöntemidir. Bu yöntemde ana koloni veya ana arı üretimi yapılan kolonilerden alınan yüksükler, yeni oluşturulan kolonilere verilerek ana arı ihtiyacı karşılanır. Böylece koloni, kendi ana arısını doğal süreçte kazanır.

Bu uygulama, özellikle arılığında ana arı üretimi yapan veya ana arı yüksüğü temin edebilen arıcılar için ideal bir yöntemdir.

Yüksükle Bölme İşlemi Neden Tercih Edilir?

Yüksükle bölme işleminin tercih edilme nedenleri şunlardır:

• Ana arı satın alma ihtiyacını azaltır

• Doğal ana arı yetiştirilmesini sağlar

• Koloni sayısını ekonomik şekilde artırır

• Bölgeye uyumlu ana arılar elde edilir

• Genetik süreklilik korunur

Bu yönüyle yüksükle bölme, sürdürülebilir arıcılık açısından önemlidir.

Yüksükle Bölme İçin En Uygun Zaman

Yüksükle bölme işlemi için en uygun dönem:

• Mayıs

• Haziran

• Temmuz başı

aylarıdır. Bu dönemde erkek arı sayısı fazladır ve hava koşulları ana arının çiftleşmesi için uygundur. Erken ilkbahar veya geç sonbahar yüksükle bölme için uygun değildir.

Bölme Yapılacak Ana Koloninin Özellikleri

Ana koloni şu özelliklere sahip olmalıdır:

• En az 9–10 çerçeve arılı

• Açık ve kapalı yavru alanı geniş

• İşçi arı nüfusu yoğun

• Hastalıksız ve sağlıklı

• Yeterli bal ve polen stoğu bulunan

Zayıf kolonilerden yüksük alınmamalıdır.

Yüksük Seçimi Nasıl Yapılmalıdır?

Yüksükle bölme işleminde başarıyı belirleyen en önemli unsur yüksüğün kalitesidir:

• Kapalı veya çıkımına 1–2 gün kalmış yüksükler tercih edilmelidir

• Yüksükler düzgün ve iri yapılı olmalıdır

• Sarsılmamış ve zarar görmemiş olmalıdır

• Güçlü kolonilerden alınmalıdır

Yüksükle Bölme İşlemi Adım Adım

1. Yeni Kovanın Hazırlanması

Yeni kovana:

• 2–3 yavrulu çerçeve

• 1–2 ballı ve polenli çerçeve

• Üzerinde yeterli işçi arı bulunan çerçeveler
  aktarılır.

2. Yüksüğün Kovanda Yerleştirilmesi

Seçilen yüksük dikkatlice çerçeve üzerine veya özel yüksük tutucusuna yerleştirilir.

3. Kovanın Kapatılması

Kovan kapatılır ve en az 5–7 gün açılmaz.

Ana Arı Çıkışı ve Çiftleşme Süreci

• Ana arı yaklaşık 1–3 gün içinde yüksükten çıkar

• 5–10 gün içinde çiftleşme uçuşları yapar

• 15–20 gün içinde yumurtlamaya başlar

Bu süreçte kovan kesinlikle rahatsız edilmemelidir.

Yüksükle Bölme Sonrası Bakım

• Düzenli şerbetle besleme yapılmalıdır

• Uçuş deliği daraltılmalıdır

• Yağmacılığa karşı önlem alınmalıdır

• İlk 15–20 gün kontrol edilmemelidir

Yüksükle Bölmenin Avantajları

• Ekonomik koloni artırma

• Doğal ana arı üretimi

• Bölgeye uyumlu ana arılar

• Genetik kontrol

Dezavantajları Var mı?

• Ana arı çiftleşme riski vardır

• Hava koşullarına bağımlıdır

• Zaman alır

Ancak doğru uygulandığında başarı oranı yüksektir.

Sık Yapılan Hatalar

• Erken dönemde yüksük vermek

• Yetersiz arı nüfusu ile bölme yapmak

• Yüksüğü sarsmak

• Besleme yapmamak

Sonuç

Yüksükle bölme işlemi, arıcılıkta doğal, ekonomik ve sürdürülebilir bir koloni çoğaltma yöntemidir. Doğru zamanda, kaliteli yüksüklerle ve güçlü kolonilerle yapıldığında başarılı sonuçlar verir. Ana arısını kendi üretmek isteyen arıcılar için ideal bir seçenektir.